Erişkin İstmik Spondilolistezis Hakkında Notlar

*Çatlamış bir omur; (spondilolizis) yaklaşık olarak erişkinlerin %5’inde bulunur ve çoğunlukla ağrısızdır.
*Çatlak omurun kaymasına neden olduğunda bu durum istmik spondilolitezis olarak adlandırılır. Ve bel ve/veya bacak ağrısına neden olabilir ya da olmayabilir.
*Tedavini ilk basamağı genellikle ilaç tedavisi veya fizik tedavidir. Doğru tanı ve tedavinin erken olması doktorunuzun uygun reçetelerle sizi daha çabuk iyileştirilmesini sağlayacaktır.  Hastaların büyük bir kısmı cerrahi tedaviler ile uzun süreli iyilik hali elde edebilmektedirler.
*İlaçlar sadece önerildiği şekilde sadece kapsamlı bir tedavi programının bir bölümü olarak kullanılmalıdır.
*Geçmeyen bel ve/veya bacak ağrısında cerrahi gerekli olabilir. Sinir dekompresyonu ile veya sinir dekompresyonu olmaksızın füzyon cerrahisinin başarı oranı %90’dan fazladır.

Faset Eklemi Enjeksiyonu Neden Uygulanır?

Faset eklemi enjeksiyonun basit olarak iki sebebi vardır;

  1. TANI: Ağrının kaynağını bulmak
  2.  TEDAVİ: Tespit edilen bir anormalliği tedavi etmek.

Çoğu bel ağrısı, kendi kendine birkaç hafta içinde veya dinlenme, tıbbi tedavi (antiinflamatuvar ilaçlar vb) fizyoterapi ve egzersizler gibi konservatif tedavilerle düzelme gösterir. Altı haftadan fazla süredir bel ağrısı şikayetiniz varsa ve konservatif tedaviler yardımcı olmadıysa veya ağrınız artıysa, doktorunuz omurganın yapısının görüntülenebilmesi için manyetik rezonans görüntüleme(MRG) veya bilgisayarlı tomografi(BT) gibi tanı koyucu testler isteyebilir. Faset ekleminde bir problem(inflamasyon, irritasyon, şişlik veya artrit gibi) hafif bel ağrılarına neden olabilir. Tanı koydurucu testler faset eklemindeki anormalliği gösterebilir, ağrının kaynağının faset eklemi ağrının kaynağı olmasına rağmen, testler normal çıkabilir. Faset eklemlerinin gerçekten bel ağrısının olduğuna karar verilirse, bir enjeksiyon (blok olarak adlandırılır)istenebilir. Faset eklemine uygulanan düşük miktarda lokal anestezik madde enjeksiyonu ile ağrı azalır veya yok olursa bu durum, ağrının kaynağının faset eklemi olabileceğini gösterir. Bu uygulama şekli, faset eklemi enjeksiyonu tanı koydurucu olarak kullanımıdır.
Bir faset eklemini ağrının kaynağı olduğu tespit edilirse, anestezik ajanların ve antiinflamatuvar ilaçların tedavi edici enjeksiyonları uzunca bir süre ağrı hafiflemesi sağlayabilir.

Enjeksiyonlar Nasıl Uygulanır?

Faset eklemi enjeksiyonları hasta uyanıkken, lokal anestezi ve iletişim kurabilir bir vaziyetteyken uygulanır. Bazen doktorunuz uygulama boyunca sizi daha rahat ettirmek için uyuşturucu, rahatlatıcı kullanabilir.  Enjeksiyon genellikle röntgen masasında yüzüstü yatarken gerçekleştirilir.
Doktorunuz, etkilenmiş eklemin üstündeki sırt bölgesini temizleyip sterilize edecektir. Uygulama süresince, doğru faset eklemine iğneyi yerleştirebilmesine imkan sağlayacak floroskopik röntgen uygulanacaktır. Dikkatli yerleştirmeden sonra, doktorunuz enjeksiyon bölgesinin üstündeki deriyi uyuşturmak için lokal anestezi kullanacaktır.
Faset eklem enjeksiyonları 3 tiptir;

Faset içi enjeksiyon,Faset eklemine gelen sinir bloğu

ENJEKSİYONDAN SONRA NE OLUR?

Ameliyattan hemen sonra bel ve sırt ağrınızda bir azalma veya tamamen iyileşme hissedebilirsiniz. Doktorunuz,ağrının hafifleme seviyesini değerlendirmek için ağrıya sebep olacak bir hareket yapmanızı isteyebilir. Normal olarak uygulamadan hemen sonra yürümeye başlayabileceksiniz. Bazı hastalar,enjeksiyondan sonraki birkaç içinde olağan dışı bir şekilde bacaklarda güçsüzlük, uygulamada kullanılan ilaçlar yüzünden etkilenebilir ve araba kullanılmanız enjeksiyondan hemen sonra tavsiye edilmez. Uygulama sonrası araba kullanabilen birine ihtiyaç duyabilmeniz muhtemeldir.

Evde enjeksiyon bölgesinde hissedebileceğiniz herhangi bir ağrının buz veya doktorunuzca önerilen bir ağrı kesici ilaç ile tedavisini yapabilirsiniz. Enjeksiyonda uygulanan lokal anestezik maddenin etkisi ortadan kalktığında, ağrınız geri gelebilir. Enjeksiyonun steroid unsurlarının ağrıyı hafifletmeye başlaması 7-10 gün alabilir. İlk günü ardından ağrının izin vereceği kadarıyla günlük aktivitelerinize geri dönebilirsiniz;fakat izin verilecek özel aktivitelerle ilgili tavsiyelerini almak için doktorunuzla görüşün. Çoğunlukla enjeksiyon sonrası günlük işinize dönebilirsiniz.

İlk tedavi edici faset enjeksiyonundan sonra ağrılarınızda bir azalma olmazsa aynı bölgeye enjeksiyon yoluyla yapılacak sonraki tedaviler genellikle tavsiye edilmez. Hafif bel sırt ağrılarının tedavisi için uygulana faset enjeksiyonlarının etkinliği tartışmalıdır. Araştırmalar faset enjeksiyonları uygulana hastaların -63’ünde 6 aydan daha uzun sürede bel ağrılarından hafifleme olduğunu göstermiştir.

Faset Enjeksiyonlarını Kimler Almamalıdır?

Eğer ağrınız 4-6 haftadan eskiyse, konservatif tedavilerin diğer formlarını denemediyseniz veya hafif bel ağrılarınız varsa tedavi olarak, faset enjeksiyonlarını almamalısınız. Bir antikoagülan ilaç (kumadin ve heparin gibi) kullanıyorsanız ve aşırı kanamadan şikayetçiyseniz bu uygulama tavsiye edilmez. Bu tür ilaçları alıyorsanız, bunu doktorunuza belirtmelisiniz. Bel ağrılarınıza sebep olarak, bir enfeksiyon veya malignitenin sonucu olduğu tanısı koyulduysa, ağrı hafifletmede kullanılan diğer uygulamalar önerilir.

Yan Etkileri Varmıdır?

Yan etkilerin görülme sıklığı, herhangi tıbbi enjeksiyon uygulamanın ki kadardır ve olabilirliğini, uygulama almadan doktorunuzla gözden geçirin. Faset enjeksiyonlarından kaynaklana muhtemel komplikasyonlar, enjeksiyon bölgesinde ağrı, kanama, hematom oluşumu ve enfeksiyondur. Kullanılan steroid içeren ilacın yan etkileri ise sıvı retansiyonu, kilo alma yükselen kan basıncı, baş dönmesi ve uykusuzluğu içerir. Steroid etkileri genellikle geçicidir.

FASET EKLEMLERİ NEDİR?

Faset eklemleri, bir omurla diğer bir omurun üst ve alt eklemsel çıkıntıları arasında yaptığı gerçek bir eklemdir. Ve omurganın arka kısmında yer alır. Faset eklemleri sağlamlık sağlar, omurgaya eğilme ve bükülme yeteneği kazandırır. Eklem kıkırdak ince bir yüzey tabaka içerir, kapsülle çevrilidir. İçi kıkırdağı besleyen ve omurga hareket ettiğinde iki kemik yüzeyi arasındaki sürtünmeyi önleyen (sinovyal sıvı) bir sıvı doludur.

FASET İÇİ ENJEKSİYON:

Faset eklemi içerisine floroskopi altında 22 G iğneyle girilerek 0,2 ml kontrast madde enjekte edilir. Daha sonra tanısal amaçlı olarak 1 ml %2 lidokain veya markain enjekte edilir. Eğer uzun süreli etki isteniyorsa tedavi edici olarak ta lokal anestezik madde steroidle karıştırarak enjekte edilir. Bunu etkisi uzun süreli etki gösterir. Ancak enjeksiyon esnasında faset kapsülü içerisine yüksek hacimli enjeksiyon yapılıra kapsül yırtılmasına bağlı eklem dejenerasyonunun hızlanmasına neden olabilir. Bu işlem tek seviye uygulanabilir.

FASET EKLEME GELEN SİNİR BLOĞU:

Bir faset eklem 2 sinir kökünden inerve edilir. Sinir bloğu yapılacaksa bir eklem için 2 seviye blok yapılmalıdır. Blok sadece lokal anestezikle tanısal olarak ve uzun etki etmek için depo steroidle yapılır. Etkinlik ¾ gün sürebileceği gibi aylarca da sürebilir.

FASET EKLEME GELEN SİNİRE TERMOKOAGÜLASYONLA RİZOTOMİ:

Eğer yapılan sinir bloğu ile ağrı geçiyor fakat erken sürede tekrar ediyorsa sinir bloğuna uzun etkili kılmak için Radyofrekans jenaratörü adı verilen cihazla termokoagülasyon yapılır. Bu sayede aylarca etkin ağrı kontrolü sağlamak mümkündür.

Bu işlem doğumsal eklem bozukluğu (istmik defekt) BEL KAYMASI (instabil spondilolistezis) bulunan hastalarda uygulanmamalıdır. Çünkü ağrı, hastayı rahatsız eden bir duyum olmakla beraber dokudaki hasarı bildiren bir alarmdır. Listezisin artışını ve nörolojik defistin ortaya çıkmasının fark edilmesini zorlaştırabilir.

Bu yöntemler faset ekleme bağlı ağrının diske bağlı ağrıdan ayrımında çok önemlidir. Faset eklem ağrısının tedavisinde de seçilmiş olgularda oldukça etkindir.

ÖZEL HAZIRLIKLARI VAR MIDIR?

Uygun bölgeye karar verildiğinde doktorunuz, lokal anestezi (lidokain veya bupivikain) ve antiinflamatuvar (genellikle bir kortikosterid) enjekte edecektir. Enjeksiyonun yerinin doğruluğundan emin olmak ve ek enjeksiyonlar gerekip gerekmediğine karar verebilmek açısından, size ağrınızın hafifleyip hafiflemediği sorulabilir. Bu uygulama etkilenmiş faset eklemi sayısında bağlı olarak daha sonra tekrarlanabilir. Gerçek enjeksiyon bir kaç dakika almasına rağmen genel uygulama genellikle 30-60 dakika sürer.

Bir faset eklemi enjeksiyonu uygulanmadan önceki 3 gün aspirin benzeri antiagregan (kan sulandırıcı) almamış olmalısınız. Ayrıca enjeksiyondan önceki en az 4 saat içinde reçeteli ağrı kesici almamalısınız. Doktorunuzla tüm tıbbi durumlar hakkında görüşünüz. Enjeksiyon günü bazı doktorlar, uygulama öncesi en az 4 saat içinde yiyecek ve içeçek (su dahil)almamanızı önerir. Fakat insülin bağımlı diyabet hastasıysanız yeme alışkanlığınız değiştirmeniz gerekmeyebilir. Uygulama öncesi 4 saat içinde ilaç almaya ihtiyaç duyuyorsanız az miktarda suyla izin verilebilir. Enjeksiyon öncesi kısıtlanan yiyecek ve su ihtiyaçları hakkında doktorunuzla görüşün.

Online Randevu